Historie
Valkenswaard is al eeuwen oud, maar natuurlijk niet in de vorm zoals wij die nu kennen. Door archeologische vondsten is aangetoond dat de eerste nederzetting er tussen 8500 en 3000 voor Christus gestaan moet hebben. De eerste schriftelijke bewijzen voor het bestaan van een nederzetting stammen uit een latere periode: de Middeleeuwen. In het jaar 1440 telde Wedert, zoals Valkenswaard toen genoemd werd, 135 huizen en ongeveer 600 inwoners. In deze tijd gingen de dorpen Waalre en Valkenswaard als Walderle en Wedert samen de geschiedenis in. Pas veel later, in 1794, onder invloed van de Franse Revolutie, scheidde Valkenswaard zich af en werd het een zelfstandige gemeente.De naam Valkenswaard
De naam Wedert wordt verklaard uit de samenvoeging van Wede, dat zoveel betekent als kreupelhout of struikgewas en Aard wat een ander woord is voor gemene weide of gemeente.Daarnaast had Valkenswaard rond 1600 een bloeiende varkenshandel met een varkensmarkt die regelmatig gehouden werd. Daarom kreeg Valkenswaard in die periode de naam Verkenswedert.
Uiteindelijk, in de zestiende eeuw, ontwikkelt zich in Brabant de kunst van het vangen en het africhten van valken. Met name Valkenswaard, dat gelegen is op de trekroute van de slechtvalk, ontpopte zich tot een belangrijk centrum voor de valkenvangst. Deze handel, waarbij de afgerichte valken worden verkocht aan Europese vorstenhoven, brengt Valkenswaard veel rijkdom. In deze bloeiperiode wordt Verkens vervangen door Valken, waardoor uiteindelijk de naam Valkenswaard is ontstaan.
Sigarenindustrie
Halverwege de 19e eeuw is in Valkenswaard de sigarenindustrie in opkomst. Tot de Tweede Wereldoorlog is dit de belangrijkste bron van inkomsten voor de inwoners van Valkenswaard. Helaas werden de meeste sigarenfabriekjes in de laatste week van de oorlog gebombardeerd. Na de oorlog wordt de wederopbouw van Valkenswaard energiek aangepakt, waardoor ook andere, nieuwe industrieën zich gaan vestigen in Valkenswaard. Hierdoor neemt de afhankelijkheid van de sigarenindustrie af, maar neemt de welvaart toch gestaag toe. Zelfs wanneer de sigarenindustrie in een later stadium geheel uit het dorp verdwijnt.Bruisende gemeente
Inmiddels is Valkenswaard uitgegroeid tot een bruisende gemeente met bijna 31.000 inwoners en een gevarieerd bedrijfsleven. Valkenswaard is gelegen in het hart van de Kempen en vervult momenteel een belangrijke regionale functie. Dit komt duidelijk naar voren in de vorm van een zeer groot winkelaanbod, een levendig uitgaanscentrum, diverse culturele instellingen en zeer veel mogelijkheden op toeristisch-recreatief gebied.Valkenswaard biedt meer:
Dommelen en Borkel & Schaft
De gemeente Valkenswaard bestaat niet alleen uit de plaats Valkenswaard zelf. Ook de dorpen Dommelen en Borkel & Schaft behoren tot de gemeente. Dommelen was oorspronkelijk een dorp van 1200 tot 1500 inwoners. Totdat het dorp in de jaren ’70 een complete metamorfose onderging. De bouw van ongeveer 2000 woningen heeft het gezicht van Dommelen voorgoed veranderd. Een ding is wel hetzelfde gebleven. Het gezicht van Dommelen wordt sterk bepaald door de Dommelsche Bierbrouwerij. Al 250 jaar is deze brouwerij in Brabant, maar ook ver daarbuiten een begrip.
Ook de Dommelsche Watermolen is een trekpleister in Dommelen. Deze korenmolen is gevestigd in een ambachtelijke watermolen van ruim 700 jaar oud en is gelegen aan het riviertje de Dommel. Momenteel wordt er met de molen niet meer gemalen, maar de molenwinkel is nog wel te bezoeken. Het is bekend dat er al in de 13e eeuw handelsroutes liepen van Antwerpen naar Keulen en van Den Bosch naar Hasselt. Op het knooppunt van deze twee routes ontstond het plaatsje Borkel & Schaft, met agrarische bewoners die een mooie gelegenheid kregen om als voerlui op te treden.
Ook de Dommelsche Watermolen is een trekpleister in Dommelen. Deze korenmolen is gevestigd in een ambachtelijke watermolen van ruim 700 jaar oud en is gelegen aan het riviertje de Dommel. Momenteel wordt er met de molen niet meer gemalen, maar de molenwinkel is nog wel te bezoeken. Het is bekend dat er al in de 13e eeuw handelsroutes liepen van Antwerpen naar Keulen en van Den Bosch naar Hasselt. Op het knooppunt van deze twee routes ontstond het plaatsje Borkel & Schaft, met agrarische bewoners die een mooie gelegenheid kregen om als voerlui op te treden.
Het kleine dorpje Borkel had in 1791 een bevolkingsaantal van 251 mensen en het plaatsje Schaft telde aan het einde van de 18e eeuw 198 zielen. In 1810 werden deze twee plaatsjes samengevoegd tot het huidige Borkel & Schaft met ruim 1100 inwoners. Borkel & Schaft telt een aantal bezienswaardige cultuurhistorische monumenten, zoals de korenmolen Sint Antonius Abt, die in 1865 gebouwd is, een parochiekerk uit 1844 en enkele achttiende-eeuwse Teutenboerderijen. Dus ook Borkel & Schaft is zeker de moeite van een bezoek waard!
